Makron və Avropa liderləri qeyri-bərabər, həm də qaydasız döyüşdə stavka etdikləri idmançının məğlub olması ilə barışmayan, onun sonadək meydanda qalmasına çalışanlara bənzəyir
Nə qədər kədərli olsa da, Ukraynanın taleyi acgöz korrupsioner Co Baydendən sonra indi də Emmanuel Makron kimi birisinin əlində oyuncağa çevrilməkdədir. Fransa Avropada boynuyoğun dövlətdir, nüvə silahına sahibdir, NATO və BMT-nin 5 əsas üzvündən biridir. Amma Makron ABŞ-ı qarşısına ala biləcək o lider deyil, şəxsi və “səxssiz” keyfiyyətləri ilə Ukraynanın məhz indiki mərhələdə taleyini həll etmək səlahiyyət və məsuliyyətini üzərinə götürmək istəməsi sadəcə, uğursuz tamaşa, hətta nonsesdir. Afrikada kolonial siyasəti iflasa uğrayan Fransanın “kompensasiya kimi” Ukraynada yaxasını cırması, özünü dünyada guya haqq-ədalət tərəfdarı kimi göstərməsi təkcə səmimiyyətdən uzaq deyil, hətta simasızlıqdır, üzsüzlükdür.
Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin 30 illik tarixində bircə dəfə də həqiqəti dilə gətirməyən, işğalçıya hər cür dəstək verən, öz torpaqlarını azad etdiyi üçün Azərbaycana düşmən kəsilən Makron hakimiyyətinin Ukraynanın “xilası üçün” qollarını çirmələməsinin bir adı da yaramazlıqdır.
Makron bu gün son 1 həftədə ikinci dəfə Avropa ölkələrinin siyasi və maliyyə boslarını bir yerə yığaraq, Ukraynada müharibənin davam etməsi üçün yollar axtarıb. Zelenskini də yenə çağırıblar, ortalarında oturdublar. Zelenskinin “ağıl hocası” indi şübhə yoxdur ki, Makrondur. Onun Ağ Evdə etdiyi saymazyana hərəkətlərdən bir az da “fransız təkəbbürü iyi” gəlirdi.
Bəllidir ki, Makron fransızlara müraciət də edib. Deyib ki, Fransa və Avropa qitəsi üçün əsas təhlükə Rusiyadır. Makron Ukraynaya dəstəyin önəmindən də danışıb, deyib ki, bu ölkəni məğlub olması ilə razılaşmayacaqlar, hətta ola bilsin, sülh sazişinin imzalanmasından sonra oraya Avropa qoşunları yerləşdirilsin. Makron o qədər irəli gedib ki, son aylar dünyada arxa plana keçirilmiş nüvə müharibəsi ritorikasını da yeniləyib. Fransa prezidenti çıxışı zamanı bütün Avropa İttifaqını müdafiə etmək üçün ölkəsinin nüvə silahından istifadə ilə bağlı müzakirələrin açılması qərarını da açıqlayıb. Yəni bu tezisin əsas açması budur ki, Avropanın təhlükəsizliyinə baxmaq səlahiyyəti Fransaya verilsin, Avropada nüvə düyməsinin açarı Makronda olsun, bununla da əlavə status qazansın. Yeri gəlmişkən, Makron Fransasının təxminən 300 nüvə başlığı olduğu deyilir, bu da Rusiyanın 5200 nüvə başlığına rəqabətdə çətin ki, Avropanı qorumaqda işə yarasın...Yəni çıxışının əsas tezislərində məqsədi ABŞ-dan fərqli görünmək olub. Makron hesab edir ki, Rusiya ilə gələcək qarşıdurma Avropanı indiki gərgin formada saxlamağın yeganə yoludur və Fransa bu mübarizədə aparıcı rol oynamaq istəyir.
Trampın “Avropa liderləri xəsislik ediblər, Ukraynada əsas pulu biz xərcləmişik” deməsinə baxmayaraq, Avropa da bu müharibənin əsas sponsorlarından biridir, bu ölkələr də savaşa maya qoyublar. Onları aldatmışdılar ki, bu müharibə Rusiyanı zəiflədəcək, strateji məğlubiyyətə uğradacaq, dünya bazarları sizə qalacaq, hətta sanksiyalardan sonra ruslar gəlib qarşınızda düz çökəcək. Bunların heç biri olmadı, maya batdı. Əvəzində Avropa özü zəiflədi, iqtisadiyyatı ciddi zərbələr aldı, əhalisinin sosial vəziyyəti pisləşdi, hökumətlərdən narazılıqlar artdı. Bunlar müharibənin davam etdiyi son üç ildə göz qarşısında olan faktlardır.
Ötənlərdə Avropa Birliyinin ABŞ-la müqayisədə Ukrayna müharibəsində sifətini qorumağa çalışdıqlarını müsbət fakt kimi qeyd etmişdim, amma Makronun davranışları, onun bir az da şəxsi ambisiyaları üçün Ukraynanın yaralarını daha da dərinləşdirmək, hər gün cəbhə xəttindəki mənasız itkilərə baxmayaraq dəstəsini yığıb(Avropa Birliyinə sədri kimi) müharibəni davam etdirmək istəməsi artıq sifət qorumaq deyil, nədirsə, başqa bir istəyin, sifətin üzə çıxmasıdır.
Bu müharibə qeyri-bərabər, həm də qaydasız döyüşdə stavka etdikləri idmançının məğlub olması ilə barışmayan, onu sonadək meydanda qalmasına çalışanlar haqda filmlərə bənzəyir. Nəhayətdə, o döyüşçü arenada ölür və azarkeşlər də, tərəflər də sakitləşir. Ukrayna indi həmin döyüşçüyə çox oxşayır...